Cách cắt giảm tình trạng nổ máy không tải để tiết kiệm nhiên liệu và chi phí vận hành

Nhiều tài xế thường duy trì thói quen để động cơ nổ máy không tải trong khi bốc dỡ hàng hóa, khi gặp ùn tắc giao thông hay tấp vào lề đường nghe điện thoại – mỗi giây động cơ nổ máy vô ích đều làm phát sinh thêm chi phí. Vậy làm thế nào để giảm thiểu triệt để tình trạng nổ máy không tải lãng phí và tối ưu hóa chi phí vận hành cho doanh nghiệp?

Idling là gì?

Idling (nổ máy không tải) là trạng thái động cơ xe vẫn đang nổ máy trong khi phương tiện đang dừng đỗ cố định hoặc không di chuyển. Mỗi ngày, hàng triệu xe ô tô và xe tải trên thế giới đang duy trì trạng thái nổ máy không cần thiết này.

Các trường hợp nổ máy không tải điển hình là gì?

Nổ máy không tải thường xảy ra trong các tình huống như kẹt xe, xếp hàng chờ tại trạm dừng chân/hàng quán, hoặc khi chờ bốc dỡ hàng hóa tại kho bãi và cảng biển. Là một nhà quản lý đội xe phụ trách nhiều tài xế và đầu xe, chắc chắn bạn luôn muốn kiểm soát xem họ có thường xuyên để xe nổ máy không tải khi nâng hạ hàng hóa, khi dừng chờ đèn đỏ/kẹt xe, hay lạm dụng bật điều hòa liên tục trong lúc nghỉ ngơi hay không.

Hệ lụy của việc để động cơ nổ máy không tải là gì?

Để động cơ nổ máy không tải quá 10 giây sẽ tiêu hao nhiều nhiên liệu hơn và phát thải nhiều khí độc hại ra môi trường hơn so với việc tắt máy rồi khởi động lại, góp phần làm gia tăng ô nhiễm khói bụi và thúc đẩy biến đổi khí hậu. Hiện tượng này đồng thời làm gia tăng mức độ hao mòn cơ học của toàn bộ phương tiện ở mức độ nghiêm trọng hơn nhiều so với suy nghĩ thông thường của đa số người lái.

4 Lý do doanh nghiệp cần ngăn chặn tình trạng nổ máy không tải (Idling)

1. Giảm thiểu hao mòn các cụm chi tiết máy
   Duy trì nổ máy không tải 1 giờ mỗi ngày có thể gây ra mức độ hao mòn động cơ tương đương với việc xe vận hành khoảng 102.998 km trong vòng một năm. Đó là con số tính trên một đầu xe duy nhất. Sự hao mòn quá mức này có thể đẩy chi phí bảo trì định kỳ tăng thêm hàng chục triệu đồng mỗi năm và rút ngắn nghiêm trọng tuổi thọ động cơ. Tình trạng nổ máy dừng đỗ liên tục gây áp lực cơ học rất lớn lên các linh kiện của xe. Nổ máy không tải kéo dài có thể khiến các chi tiết bên trong buồng máy bị mài mòn gấp 2 lần so với khi xe di chuyển ở dải tốc độ bình thường trên đường.
2. Phòng ngừa rủi ro sức khỏe cho người lái
   Xe nổ máy không tải phát thải lượng khí độc hại tương đương với khi phương tiện đang di chuyển thực tế. Những hợp chất ô nhiễm này tác động tiêu cực đến hệ hô hấp và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm như hen suyễn, bệnh tim mạch, viêm phế quản mãn tính và ung thư. Nhiều nghiên cứu y khoa đã chỉ ra rằng việc hít phải nồng độ ô nhiễm cao đột ngột có thể khiến một người phải nhập viện điều trị vì các biến chứng hô hấp cấp. Ngoài ra, khi tài xế ngồi nghỉ trong khoang cabin đang nổ máy dừng đỗ, do không có luồng gió đối lưu tự nhiên để giải phóng khí thải, người ngồi bên trong sẽ hít phải lượng khí độc đậm đặc hơn nhiều so với khi xe đang chạy. Vì vậy, nhà quản trị đội xe cần chủ động triển khai các biện pháp ngăn chặn nổ máy không tải nhằm bảo vệ sức khỏe và thể trạng làm việc cho đội ngũ tài xế.
3. Bảo vệ môi trường
   Cắt giảm lượng khí thải carbon trong chuỗi cung ứng là ưu tiên hàng đầu của các doanh nghiệp hiện đại. Năm 2022, có tới 38% chủ hàng, tài xế và đơn vị vận tải chịu sức ép lớn về việc phải giảm lượng khí thải carbon trong hoạt động vận hành của mình. Cứ mỗi 10 phút chủ động tắt máy khi dừng đỗ, bạn đã ngăn chặn gần 0,5 kg khí CO2 phát thải trực tiếp ra môi trường CO2 là tác nhân chính gây ra hiệu ứng nhà kính và hiện tượng nóng lên toàn cầu). Đặc biệt, mỗi lít dầu diesel bị đốt cháy lãng phí do nổ máy không tải sẽ thải ra đến 2,64 kg khí CO2 vào bầu khí quyển.
4. Tiết kiệm tối đa chi phí nhiên liệu
   Một chiếc xe ô tô con nổ máy không tải tiêu tốn từ 0,76 đến 2,65 lít xăng mỗi giờ. Đối với một xe tải hạng nặng chạy dầu diesel, lượng tiêu hao có thể lên tới khoảng 4 lít nhiên liệu cho mỗi giờ nổ máy đứng yên. Một trong những giải pháp bền vững và thực tế nhất giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận tải chính là cắt giảm lượng nhiên liệu tiêu hao vô ích. Việc chủ động rút ngắn quãng đường di chuyển và triệt tiêu thời gian nổ máy dừng đỗ chính là chìa khóa then chốt giúp cắt giảm chi phí xăng dầu, từ đó tối đa hóa biên lợi nhuận cho doanh nghiệp.

4 Cách giảm thiểu nổ máy không tải nhờ Hệ thống Quản lý Đội xe

1. Báo cáo và phân tích hành vi tài xế
   Nền tảng quản lý đội xe cung cấp hệ thống báo cáo dữ liệu trực quan về tác phong lái xe thực tế như: thời gian mở khóa điện, thói quen lái xe ẩu, chạy quá tốc độ, đạp phanh gấp và kỹ thuật đánh lái. Khi phát hiện các trường hợp nổ máy không tải vượt quá định mức, người quản lý có thể can thiệp và uốn nắn kịp thời. Báo cáo phân tích từ phần mềm cũng chỉ rõ những tài xế có thời lượng nổ máy dừng đỗ cao bất thường, giúp nhà quản trị làm việc trực tiếp và nhắc nhở đúng đối tượng.
2. Đào tạo nghiệp vụ và nâng cao ý thức tài xế
   Nhiều bác tài tại Việt Nam vẫn giữ thói quen và quan niệm cũ rằng việc khởi động lại xe sẽ làm hao xăng dầu hơn là để máy nổ chờ, và đội ngũ tài xế của doanh nghiệp bạn có thể cũng đang duy trì suy nghĩ này. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu thực nghiệm về kỹ thuật động cơ đốt trong hiện đại trang bị hệ thống phun xăng/dầu điện tử, việc nổ máy không tải quá 10 đến 30 giây thực tế tiêu hao nhiều nhiên liệu hơn đáng kể so với thao tác tắt máy và khởi động lại khi dừng đỗ. Bằng việc cập nhật kiến thức kỹ thuật thực tế này, doanh nghiệp hãy khuyến khích tài xế chủ động tắt khóa điện mỗi khi dừng đỗ chờ hàng hoặc dừng xe lâu. Trong công tác quản trị vận tải chuyên nghiệp, quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOP) về kiểm soát thời gian nổ máy không tải cần được đưa vào chương trình đào tạo nội bộ và văn hóa an toàn của doanh nghiệp. Người quản lý cần hướng dẫn rõ ràng cho tài xế về những tổn thất kinh tế và nguy cơ hao mòn xe do nổ máy dừng đỗ kéo dài, từ đó thúc đẩy tinh thần tự giác tiết kiệm nhiên liệu và nâng cao tác phong lái xe chuyên nghiệp.
3. Tối ưu hóa lộ trình
   Thông qua việc phân tích dữ liệu lộ trình thực tế, bạn có thể nhận diện chính xác các cung đường thường xuyên phát sinh tình trạng nổ máy dừng đỗ kéo dài và bóc tách nguyên nhân cụ thể để tiến hành tối ưu hóa tuyến đường. Ùn tắc giao thông chính là nguyên nhân hàng đầu khiến thời gian nổ máy chờ đợi tăng vọt. Doanh nghiệp có thể ứng dụng Phần mềm định vị GPS để tự động hoạch định lộ trình vận chuyển thông minh. Tính năng tối ưu lộ trình trên ứng dụng Giao nhận (Delivery App) của Cartrack ứng dụng dữ liệu GPS và các thuật toán thông minh để đánh giá toàn bộ các phương án cung đường khả thi. Hệ thống định vị GPS tự động phân tích đa biến số theo thời gian thực (như mật độ phương tiện, các điểm đen tai nạn hay các đoạn đường đang bị phong tỏa) để đưa ra tuyến đường tối ưu nhất. Nhờ đó, tài xế có thể linh hoạt điều chỉnh lộ trình ngay trong quá trình di chuyển hoặc chuẩn bị cung đường chuẩn xác trước khi xuất bến.
4. Thiết lập hàng rào địa lý (Geofencing)
   Nhà quản lý đội xe có thể tận dụng tính năng hàng rào địa lý để kiểm soát và cắt giảm thời gian nổ máy dừng đỗ của xe tải bằng cách khoanh vùng các khu vực thường xuyên phát sinh tình trạng chờ đợi (như kho bãi, trạm cân, bến bãi giao nhận). Ngay khi phương tiện di chuyển vào ranh giới được chỉ định, thiết bị viễn thông telematics sẽ tự động đo lường thời gian nổ máy không tải bên trong khu vực đó và lập tức gửi cảnh báo nếu thời gian dừng nổ máy vượt quá ngưỡng cho phép.

Như đã phân tích ở trên, bằng cách kiểm soát và cắt giảm triệt để thời gian nổ máy không tải vô ích, doanh nghiệp sẽ tiết giảm đáng kể cả chi phí bảo trì cơ học lẫn hóa đơn xăng dầu hàng tháng. Khoản tiết kiệm này sẽ trực tiếp gia tăng biên lợi nhuận ròng và củng cố sức khỏe tài chính tổng thể cho doanh nghiệp của bạn.

Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm các giải pháp an ninh chuyên sâu và hệ thống quản lý đội xe tiên tiến, Cartrack Việt Nam cung cấp đầy đủ các tính năng vượt trội từ báo cáo phân tích hành vi người lái, công cụ tối ưu hóa tuyến đường cho đến giải pháp hàng rào địa lý thông minh. Cartrack Việt Nam mang đến Bảng chấm điểm tài xế (Driver Scorecard) chuẩn xác cho từng người lái. Bảng xếp hạng này là công cụ đắc lực giúp loại bỏ các thói quen xấu của tài xế như nổ máy không tải quá mức hay vi phạm tốc độ tối đa, từ đó gia tăng tuổi thọ phương tiện, hạn chế tối đa rủi ro tai nạn và nâng tầm hiệu suất vận hành toàn diện.

Hãy chủ động tiết kiệm chi phí nhiên liệu và cắt giảm ngân sách vận hành ngay hôm nay cùng Thiết bị định vị GPS Cartrack!

Truy cập Cartrack Việt Nam để nhận tư vấn và trải nghiệm giải pháp chi tiết.